01/10/2026 ora 12,00
Promovimi i botimit dhe bisedë me artistin
MoCA Shkup | 1 tetor 2026, ora 12:00
Arti, si pasqyrim i proceseve materiale, shpirtërore dhe kulturore brenda një shoqërie, shpesh formësohet nga vizione individuale dhe praktika krijuese të jashtëzakonshme që lënë gjurmë të qëndrueshme.
Në historinë e artit dhe kulturës moderne e bashkëkohore maqedonase, shtyllat vërtet të rëndësishme dhe të palëkundura — ato që luajnë një rol kyç dhe mbeten burim frymëzimi — janë të rralla. Vetëm një numër shumë i vogël artistësh kanë arritur të rrënjosen thellë në zhvillimin dinamik të një mjedisi kulturor që aspiron drejt ngritjes shpirtërore dhe estetike. Edhe më të rrallë janë ata, përvoja krijuese dhe praktika artistike e të cilëve ka lënë një gjurmë të dukshme që ndriçon kontekstin në të cilin lindën veprat e tyre, duke zbuluar një vetëdije për perspektivën historike dhe duke dëshmuar se arritjet e tyre nuk janë rezultat i rastësisë, por i një vizioni të qartë dhe i një përpjekjeje këmbëngulëse.
Brenda atij rrethi të zgjedhur, por jashtëzakonisht të vlefshëm, të individëve të përkushtuar dhe guximtarë — të cilët, përmes punës së tyre krijuese, ndërmorën një kërkim të pakompromis për përsosmëri artistike dhe përcaktuan gjysmën e dytë të shekullit të njëzetë — një vend të veçantë zë Dushan Perchinkov — artist pamor dhe edukator me një vepër të thellë dhe me ndikim.
Ky libër me titull “PROCESET PAS VEPRËS SË ARTIT” përfaqëson një kontribut të rëndësishëm për të kuptuar mendimin dhe praktikën e tij. Ai përmbledh disa tekste të Perchinkov-it që trajtojnë tema dhe çështje kyçe lidhur me procesin krijues — që nga marrëdhënia midis artit dhe politikës, e deri te arti i konceptuar si eksplorim, vetëreflektim dhe vetënjohje, e deri te bukuria e vetë aktit të krijimit. Disa nga këto tekste janë botuar më parë, por janë rishikuar për këtë rast dhe prezantohen në një kontekst të ri.
Për më tepër, libri përfshin pesë tekste poetike të pabotuara më parë, të njohura vetëm për një rreth të ngushtë miqsh dhe kolegësh. Besojmë se këto ofrojnë një pasqyrë më të plotë dhe më të thellë të vizionit të përgjithshëm artistik të Perchinkov-it. Për ta plotësuar këtë përzgjedhje, libri përfshin gjithashtu një pjesë të “Muzeut të tij Imagjinar” – një koleksion prej njëzet e dy riprodhimesh të dokumentacionit personal, që paraqesin vepra të mjeshtërve të vjetër, si dhe të artistëve modernë e bashkëkohorë.
Në një epokë ndryshimesh të shpejta dhe shpesh sipërfaqësore, Perchinkov na kujton rëndësinë e qëndrueshmërisë, vetëreflektimit dhe përpjekjes së vazhdueshme për thellësi – vlera që mbeten aktuale edhe sot.
Redaktorë: Vladimir Janchevski dhe Blagoja Varoshanec
Skanimi dhe përgatitja digjitale e materialeve: Vladimir Janchevski dhe Ljupcho Iljovski
Dizajni dhe faqosja: Iliana Petrushevska
